Een financiering aanvragen en vervolgens een afwijzing krijgen van de bank: het overkomt veel ondernemers. Ook bedrijven met groeiambities of een gezonde omzet lopen hier regelmatig tegenaan. Toch betekent een ‘nee’ van de bank niet dat jouw plannen niet haalbaar zijn. In deze blog lees je precies waarom banken financieringen afwijzen én wat je als ondernemer wél kunt doen om alsnog succesvol financiering te regelen. Voor de leesbaarheid hebben we financieringen voor beleggingsvastgoed en equipmentlease in deze blog buiten beschouwing gelaten.
In deze blog:
- Waarom banken strenger (lijken te) zijn geworden met bedrijfsfinancieringen
- Waarom een digitale leenstraat niet altijd werkt voor mkb-financiering
- De 4 belangrijkste redenen waarom een bank ‘nee’ zegt
- De eerste indruk telt bij een financieringsaanvraag
- Wat kun je doen als je financiering wordt afgewezen?
- Conclusie: een ‘nee’ van de bank is geen eindstation
Waarom banken strenger (lijken te) zijn geworden met bedrijfsfinancieringen
Het klopt grotendeels dat banken de afgelopen jaren kritischer en terughoudender zijn geworden bij het beoordelen van financieringsaanvragen voor het mkb, maar de situatie is genuanceerd. Uit verschillende analyses blijkt dat banken hun acceptatiecriteria voor zakelijke leningen over het algemeen hebben aangescherpt als gevolg van 1) strengere regelgeving en hogere kapitaaleisen, waardoor banken voorzichtiger moeten zijn met uitlenen, 2) economische onzekerheid en risicobeheer, waardoor risico’s scherper worden gewogen en 3) een focus op grotere, financieel stabielere bedrijven, ten koste van kleinere mkb-aanvragen. Door deze factoren kunnen mkb-financieringsaanvragen vaker worden afgewezen of onderworpen worden aan hogere eisen dan voorheen.
Tegelijkertijd laten recente cijfers uit de Financieringsmonitor zien dat het aantal aanvragen via banken juist weer stijgt en dat een groot deel van de aanvragen ook wordt gehonoreerd. Banken hebben geïnvesteerd in digitalisering en het soepel(er) maken van kredietprocessen, wat kan zorgen voor snellere en meer geautomatiseerde goedkeuringen
Waarom een digitale leenstraat niet altijd werkt voor mkb-financiering
Heb je geen vast aanspreekpunt binnen je (huis)bank? Dan begint het traject vaak eenvoudig: je pakt de telefoon of bezoekt de website van de bank. Al snel kom je terecht in een online aanvraagproces, ook wel de digitale leenstraat genoemd. Dit lijkt een snelle en laagdrempelige manier om financiering aan te vragen. In sommige gevallen werkt dat prima, maar in de praktijk lopen veel ondernemers hier tegenaan.
Een eerste geautomatiseerde beoordeling op basis van definitieve jaarcijfers lijkt handig. Maar wat als je bedrijf een complexere structuur heeft, zoals meerdere BV’s? Of je net één minder boekjaar achter de rug hebt, terwijl het huidige boekjaar aantoonbaar verbetering laat zien? Daarnaast kan het voorkomen dat je recent een structuurwijziging hebt doorgevoerd, bijvoorbeeld in het kader van groei, risicospreiding of fiscale optimalisatie. Hoewel dit strategisch een verstandige keuze kan zijn, zorgt het er in de praktijk vaak voor dat je cijfers minder goed vergelijkbaar zijn met voorgaande jaren. Juist dit soort situaties maken duidelijk dat een standaard, geautomatiseerde beoordeling vaak tekortschiet, terwijl de onderliggende werkelijkheid van je onderneming juist positief kan zijn.
Een online aanvraag is vooral gericht op standaardisatie, niet op maatwerk. En juist dat maatwerk is cruciaal bij bedrijfsfinancieringen. Daardoor kan het gebeuren dat je:
- een aanbod krijgt met een hogere rente dan verwacht
- te maken krijgt met strikte of ongunstige voorwaarden
- gevraagd wordt om veel extra informatie achteraf
- of zelfs een afwijzing ontvangt zonder duidelijke uitleg
- of dat de beoordeling onvolledig is doordat je meerdere rekeningen aanhoudt bij verschillende banken en de analyse slechts op één rekening wordt gebaseerd
Zeker wanneer er druk op de situatie zit zoals een getekend koopcontract voor een bedrijfspand, oplopende liquiditeitsdruk of een geplande investering is dit allesbehalve prettig ondernemen.
Het gevolg? Je komt van een koude kermis thuis en vaak ben je al een tijdje onderweg voordat je het verlossende antwoord krijgt.
De 4 belangrijkste redenen waarom een bank ‘nee’ zegt
Een afwijzing van de bank komt zelden uit het niets. In de meeste gevallen ligt daar een combinatie van factoren aan ten grondslag. Toch zien we in de praktijk dat een aantal redenen steeds terugkomt. Doordat wij maandelijks een groot aantal financieringsaanvragen indienen via de zogeheten intermediairsdesk van traditionele banken, krijgen wij goed inzicht in hoe aanvragen worden beoordeeld. Daarnaast ontvangen wij regelmatig terugkoppelingen en rapportages over de meest voorkomende redenen van afwijzing.
Dit geeft ons een helder beeld van waar het in de praktijk vaak misgaat en nog belangrijker: waar kansen liggen om een aanvraag wél succesvol te maken. Deze inzichten gebruiken wij dagelijks om aanvragen beter voor te bereiden en de slagingskans voor onze klanten te vergroten.
Onvoldoende winstgevendheid en cashflow
Winstgevendheid en cashflow vormen de basis van iedere financieringsaanvraag. Banken en financiers willen zekerheid dat een onderneming voldoende verdiencapaciteit heeft om aan rente- en aflossingsverplichtingen te kunnen voldoen.
De manier waarop dit wordt beoordeeld, verschilt echter per financier. Sommige banken hanteren als uitgangspunt dat de nieuwe financieringslasten gedragen moeten kunnen worden op basis van de resultaten over de afgelopen twee boekjaren. Andere financiers kijken primair naar de meest recente definitieve jaarcijfers, aangevuld met een goede toelichting bij een eventueel minder jaar en/of een aantoonbare positieve ontwikkeling in de onderneming.
Daarnaast vragen sommige financiers om een prognose van de winst- en verliesrekening, zodat zij toekomstige ontwikkelingen kunnen meewegen. Denk hierbij aan investeringen die direct invloed hebben op het resultaat, zoals een groter bedrijfspand, uitbreiding van personeel of de aanschaf van machines.
Ook eventuele correcties spelen hierin een belangrijke rol. Zo kan de overstap van een huurlocatie naar een situatie waarin je eigenaar-gebruiker wordt juist een positief effect hebben op de kasstroom, doordat huurlasten in de toekomst komen te vervallen. Daarnaast wordt er vaak gekeken naar kosten die niet structureel zijn, zoals afschrijvingen waar geen directe vervangingsinvesteringen tegenover staan of eenmalige bijzondere omstandigheden die aantoonbaar onder controle zijn.
Juist door deze nuances goed toe te lichten, ontstaat een realistischer beeld van de werkelijke draagkracht van de onderneming. Iets wat bij een standaard beoordeling niet altijd volledig tot zijn recht komt.
Te weinig zekerheden voor de financiering
Naast rendement kijken banken nadrukkelijk naar de beschikbare zekerheden. Om risico’s te beperken vragen zij vaak om onderpand, zoals vastgoed, machines, inventaris of debiteuren. In bepaalde situaties kan daarnaast een persoonlijke borgstelling worden gevraagd, bijvoorbeeld vanuit de holding, een andere werkmaatschappij of privé door de meerderheidsaandeelhouder(s).
Zijn deze zekerheden beperkt of onvoldoende aanwezig, dan verkleint dit direct de kans op een positieve beoordeling binnen dit onderdeel.
Bij grotere financieringen kunnen daarnaast ook financiële ratio’s worden afgesproken waaraan de onderneming gedurende de looptijd moet blijven voldoen. Denk hierbij aan kengetallen rondom solvabiliteit, liquiditeit of rentabiliteit. Deze zogeheten convenanten worden met name toegepast bij grotere financieringsobligo’s, omdat zowel voor de bank als voor de ondernemer het beheer en de monitoring intensiever zijn.
In sommige gevallen kan gebruik worden gemaakt van de BMKB-regeling (Borgstelling MKB-kredieten), waarbij de Nederlandse Staat voor een deel garant staat. Dit vergroot de mogelijkheden, al zijn hier wel specifieke voorwaarden aan verbonden.
Een andere oplossing kan zijn om het extern te financieren bedrag te verlagen door een groter deel van de investering met eigen middelen te financieren. Vanuit onze integrale aanpak kijken wij daarbij niet alleen naar de zakelijke situatie, maar ook naar de mogelijkheden in privé. Via MKB Hypotheken onderzoeken wij bijvoorbeeld of er ruimte is om overwaarde uit de privéwoning vrij te maken, bijvoorbeeld via een tweede hypotheek.
Uiteraard is dit altijd maatwerk en afhankelijk van de juiste balans tussen rente, voorwaarden en de mate van aansprakelijkheid.
Onvoldoende eigen vermogen of inbreng
Banken verwachten dat je als ondernemer zelf financieel betrokken bent en risico neemt. In de praktijk betekent dit dat een deel van de investering uit eigen middelen wordt gefinancierd, vaak in de orde van 10% tot 30%. Tip: Als er onvoldoende eigen middelen beschikbaar zijn, maar je kunt wél aantonen dat je in de afgelopen 6 tot 12 maanden met eigen middelen in de onderneming hebt geïnvesteerd, dan is het verstandig om dit inzichtelijk te maken en toe te lichten aan de bank.
Tegelijkertijd is het goed om dit in perspectief te plaatsen. Een onderneming gaat zelden failliet door een laag of zelfs negatief eigen vermogen, maar veel vaker door een tekort aan cashflow. Cash is uiteindelijk bepalend. Toch hanteren banken duidelijke minimale eisen als het gaat om solvabiliteit en de omvang van het eigen vermogen.
Deze eisen verschillen per branche. Zo wordt de horeca bijvoorbeeld als risicovoller gezien, waardoor banken daar doorgaans een hoger buffervermogen verlangen. Daarnaast kijken financiers niet alleen naar de huidige balans, maar ook naar de situatie ná de investering.
Bij een zogeheten spronginvestering, een relatief grote investering ten opzichte van het balanstotaal, kan de solvabiliteitsratio tijdelijk onder druk komen te staan. In dat geval is het van belang om goed te onderbouwen dat deze ratio zich binnen afzienbare tijd herstelt, bijvoorbeeld door aflossingen of het realiseren van resultaten.
Het draait daarbij uiteindelijk om het totaalplaatje. Niet alleen de hoogte van het eigen vermogen, maar vooral de onderliggende verdiencapaciteit en het herstelvermogen van de onderneming.
Onvoldoende onderbouwing van de aanvraag
Veel ondernemers schuiven hun cijfers simpelweg door naar de bank en laten de analyse en het opstellen van een goede financieringsaanvraag over aan de accountmanager. Dat is begrijpelijk, maar eigenlijk zonde. Het verhaal áchter de cijfers is minstens zo belangrijk als de cijfers zelf.
Daarom is het verstandig om niet alleen een volledige set financiële gegevens en documenten aan te leveren, maar ook een duidelijke financieringsaanvraag of toelichting. Wanneer je als ondernemer kunt laten zien dat je begrijpt wat er speelt binnen je bedrijf, dat je zowel de pijnpunten als de sterke kanten scherp hebt én dat je weet hoe brancheontwikkelingen jouw onderneming beïnvloeden, dan straalt dat professionaliteit en betrouwbaarheid uit.
Banken waarderen het wanneer een ondernemer zelf de regie neemt, inzicht toont en laat zien dat er is nagedacht over risico’s, kansen, marktontwikkelingen en de toekomst van de onderneming. Een goed onderbouwd verhaal, waarin cijfers, context en visie samenkomen, maakt de kans op een succesvolle financiering simpelweg groter.
Een afwijzing ligt zelden aan één factor. Het is vaak de optelsom van cashflow, zekerheden, vermogenspositie en de manier waarop de aanvraag is gepresenteerd.
De eerste indruk telt bij een financieringsaanvraag
Je krijgt vaak geen tweede kans voor een eerste indruk — en dat geldt zeker bij een financieringsaanvraag. Helemaal wanneer er geen vast aanspreekpunt bij de bank betrokken is en je aanvraag via een standaard proces wordt beoordeeld.
Een onvolledige of niet actuele dataset doet dan al snel afbreuk aan de kwaliteit van je aanvraag. Wat is de indruk die je achterlaat wanneer jaarcijfers nog niet gereed zijn of de aangifte inkomstenbelasting nog niet is ingediend? Het geeft financiers weinig houvast en vergroot de kans op twijfel.
Het is daarom essentieel om de kans op een eerste afwijzing zo klein mogelijk te maken. In de praktijk zien we namelijk dat een afwijzing niet altijd zonder gevolgen blijft. Soms wordt een aanvraag bij een tweede poging niet opnieuw in behandeling genomen, of ontstaat er een situatie waarin een financier bij een herkansing extra kritisch kijkt. Bovendien zijn bepaalde aspecten achteraf lastig of niet meer geloofwaardig aan te passen.
Ook bij alternatieve of gespecialiseerde financiers, die op onderdelen soms flexibeler zijn in hun acceptatiebeleid, blijft een goede voorbereiding essentieel. Juist daar kun je het verschil maken door te laten zien dat je grip hebt op je cijfers en je verhaal.
Data is belangrijk, maar uiteindelijk speelt ook de persoon achter de onderneming een grote rol. De ondernemer die zijn cijfers begrijpt, toelicht en overtuigend kan presenteren, maakt vaak het verschil. Zoals het in de praktijk zo treffend wordt gezegd: het is niet alleen de data, maar vooral de vent in de tent of de vrouw in het gebouw die het vertrouwen geeft.
Wat kun je doen als je financiering wordt afgewezen?
Het verstandig zijn om breder te kijken dan alleen de traditionele bank en alternatieve financieringsvormen te overwegen, of zelfs te kiezen voor een combinatie van oplossingen. Met de juiste voorbereiding en positionering hoeft een ‘nee’ van de bank in veel gevallen geen eindstation te zijn, maar juist een logische vervolgstap richting een passende financiering.
Tegelijkertijd zijn wij bij MKB Finanz er geen voorstander van om zonder grondige voorbereiding al je kruit bij de huisbank te verschieten. Een slecht onderbouwde of onvolledige aanvraag kan onnodig deuren sluiten. Een sterke aanvraag begint bij een helder verhaal, een goede analyse en een doordachte strategie. Niet bij het haastig indienen van cijfers.
Je kunt de aanvraag in aangepaste vorm opnieuw indienen, waarbij je de feedback en/of afwijzingsredenen van de bank verwerkt en weerlegt. Vaak blijkt dat een beter onderbouwde aanvraag, met een heldere toelichting, actuele cijfers en een scherp verhaal, ineens wél binnen de kaders past.
Daarnaast is het verstandig om niet uitsluitend te vertrouwen op de huisbank. Hoewel dit vaak de partij is waar het betalingsverkeer loopt, betekent dat niet automatisch dat zij de beste of enige optie zijn. Door ook andere banken te benaderen, een zogeheten bankenrondje, vergroot je de kans op een succesvolle financiering tegen aantrekkelijke rente en voorwaarden. Vergelijken loont, zeker in een markt waar beleid en risicobereidheid per bank sterk kunnen verschillen.
Verder is het zinvol om te onderzoeken of het type financiering dat je voor ogen hebt wel de beste match is. Naast traditionele banken zijn er tal van andere financiers actief die goede oplossingen bieden voor vastgoed, werkkapitaal, bedrijfsmiddelen en groei. Elke gespecialiseerde financier hanteert eigen criteria en accenten. Sommige zijn gespecialiseerd in specifieke sectoren of situaties, waardoor zij net dat stapje extra durven te zetten waar een bank terughoudend is.
Door breder te kijken, actief te vergelijken en je aanvraag inhoudelijk sterk neer te zetten, vergroot je niet alleen de kans op een ‘ja’, maar ook op een financieringsoplossing die écht past bij jouw onderneming en groeiplannen.
Conclusie: een ‘nee’ van de bank is geen eindstation
Een afwijzing hoeft absoluut niet het einde van je financieringskansen te betekenen. Vaak is het juist het moment waarop je scherper gaat kijken, beter gaat onderbouwen en nieuwe mogelijkheden ontdekt. Wat wél belangrijk is: dat je niet onnodig kansen verspilt door onvolledig, onduidelijk of te vroeg bij je huisbank aan te kloppen.
Bij MKB Finanz delen we graag onze kennis, ervaring en ons uitgebreide netwerk met ondernemers die voor belangrijke financiële keuzes staan. Een goed gesprek met een onafhankelijk intermediair kan voorkomen dat je een beslissing neemt die op korte of langere termijn niet het gewenste effect heeft.
Een bijkomend voordeel van het werken met een zakelijk intermediair is dat het je als ondernemer enorm veel werk uit handen neemt. In de woninghypothekenmarkt is dit al de standaard. Ruim 60% van alle hypotheken in Nederland wordt inmiddels afgesloten via een onafhankelijk intermediair of tussenpersoon. Die ontwikkeling is niet voor niets: een goede intermediair kent de markt, weet hoe banken en gespecialiseerde financiers werken en zorgt dat jouw aanvraag vanaf het begin sterk gepositioneerd wordt.
Door de juiste voorbereidingen, korte lijnen en vaste samenwerkingsafspraken met banken (inclusief jouw eigen huisbank) én alternatieve financiers, profiteer je bovendien vaak van korting op afsluitkosten. En doordat een intermediair verschillende aanbieders vergelijkt, krijg je niet alleen een grotere kans op een ‘ja’, maar ook de beste rente en voorwaarden voor jouw situatie. Vergelijken loont, zeker wanneer het gaat om een financiering die de toekomst van je onderneming raakt.
Wil je sparren over jouw financieringsbehoefte, je aanvraag aanscherpen of ontdekken welke alternatieve financiers bij jouw situatie passen? Wij denken graag met je mee, zodat jouw volgende stap richting financiering er één is die écht werkt voor jouw onderneming.
